Ngành luyện kim thuộc nhóm ngành công nghiệp nặng, vì thế lượng khí thải phát sinh ra chứa rất nhiều hoạt chất độc hại. Trong bài viết hôm nay, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về ngành luyện kim, các thông số quan trọng khi quan trắc môi trường và đặc biệt là tổng hợp tất cả lưu ý cần nắm về việc quan trắc khí thải nhà máy luyện kim.
Về khí thải ngành luyện kim
Khái niệm
Luyện kim chính là việc sản xuất kim loại từ việc điều chế các quặng hoặc các nguyên liệu thô khác. Bằng cách gia công phôi kim loại, thay đổi thành phần hóa học và cấu trúc sẵn có của chúng để tạo ra những tính chất phù hợp với nhu cầu sử dụng của con người.
Bản chất của việc luyện kim là quá trình tương tác giữa nhiệt và phản ứng hóa học để nung chảy và tách kim loại khỏi quặng. Chính vì thế, khi đốt nhiên liệu luôn sinh ra các khí độc như CO2, SO2, NOx…Các khí này chính là khí thải ngành luyện kim và chúng vô cùng độc hại, bắt buộc phải được xử lý trước khi thải ra môi trường.
Khí thải ngành luyện kim sinh ra từ đâu?
Theo báo cáo của Tạp chí kinh tế 2024, lượng phát thải khí nhà kính ngành luyện kim ở nước ta chiếm 7% tổng lượng khí nhà kính toàn cầu. Chính vì thế, các quy định môi trường ngày càng trở nên nghiêm ngặt và việc triển khai hệ thống quan trắc khí thải đối với các nhà máy luyện kim đã trở thành yêu cầu bắt buộc.
Khí thải trong nhà máy luyện kim chủ yếu phát sinh từ các công đoạn xử lý quặng thô, bao gồm:
- Quá trình nấu chảy kim loại trong lò điện, lò cao…tạo ra khí nóng, bụi kim loại
- Quá trình đốt nhiên liệu như than, dầu khí, khí gas sẽ sinh ra CO2, CO, NOx…
- Công đoạn tinh luyện và đúc sản phẩm, khi đó các tạp chất, xỉ và hợp kim bay hơi hoặc bị cuốn theo dòng khí nóng, hình thành bụi mịn
- Hoạt động làm sạch và xử lý bề mặt kim loại sẽ phát sinh hơi axit và các hợp chất hóa học.
Thông số cần quan tâm quan trắc khí thải nhà máy luyện kim
Ngành luyện kim là ngành có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, thuộc nhóm II theo Nghị định 08/2022/NĐ-CP, do đó các thông số quan trắc được quy định rất chặt chẽ. Dưới đây là hai nhóm thông số chính khi quan trắc khí thải nhà máy luyện kim.
- Thông số cơ bản: Thông số này sẽ bắt buộc áp dụng đối với các nhà máy phát sinh khí thải nằm trong đối tượng quan trắc và bao gồm nhà máy luyện kim:
- Lưu lượng, nhiệt độ, áp suất khí thải
- Bụi tổng
- Các khí vô cơ: SO2, NOx, CO….
- Thông số theo đặc thù ngành luyện kim: Tùy thuộc vào loại hình luyện kim và nguyên liệu đầu vào như quặng hay phế liệu, doanh nghiệp cần quan trắc thông số kim loại nặng (chì, kẽm, thủy ngân, asen….), Flo, Clo….
Tổng hợp các lưu ý cần nắm khi quan trắc khí thải nhà máy luyện kim
Khi triển khai quan trắc khí thải cần đảm bảo hệ thống đồng bộ, chính xác và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định. Dưới đây là chi tiết những lưu ý mà Nhất Tín đã tổng hợp.
Có hệ thống xử lý khí thải trước khi thực hiện quan trắc
Doanh nghiệp cần xử lý khí thải trước khi tiến hành quan trắc bằng cách lắp đặt các hệ thống xử lý chuyên biệt. Nước thải thô sau hoạt động sản xuất có nồng độ ô nhiễm rất cao, nếu đo trực tiếp sẽ nhanh làm hỏng thiết bị, sai số lớn….Các thông số cần được xử lý trước, sau đó mới thực hiện quan trắc để chứng minh việc xả thải tuân thủ theo quy định.
Quan trắc đầy đủ các thông số bắt buộc theo quy định
Như đã đề cập ở nội dung trên, thông số quan trắc khí thải nhà máy luyện kim sẽ có 2 loại là cơ bản và theo ngành nghề. Chính vì thế doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ và dữ liệu khi truyền về phải đáp ứng theo yêu cầu tại Thông tư 10/2021/TT-BTNMT (Điều 37.Yêu cầu về đặc tính kỹ thuật đối với hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục).
Sử dụng thiết bị và công nghệ quan trắc phù hợp
Hiện nay trên thị trường cung cấp rất nhiều giải pháp công nghệ quan trắc, tuy nhiên đối với các ngành có đặc thù ô nhiễm cao như luyện kim cần chọn thiết bị hiện đại, có độ nhạy cao và đặc biệt là chịu được điều kiện khắc nghiệt…Một số hãng thiết bị được nhiều đơn vị tin tưởng như Delta Phase, Zuoyeal, ABB…
Đọc kỹ các quy định về quan trắc khí thải
Quy định về Quan trắc khí thải nói chung hiện nay được căn cứ vào Điều 98, Nghị định 08/2022/NĐ-CP, tuân theo yêu cầu chi tiết của Luật bảo vệ môi trường 2020. Do đó, việc thực thi quan trắc khí thải ngành luyện kim cần được triển khai và tuân theo đúng căn cứ pháp lý này.
Việc thực hiện quan trắc khí thải đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp tránh vi phạm pháp luật mà còn góp phần phát triển bền vững. Nếu cần tư vấn hoặc triển khai hệ thống quan trắc khí thải tự động, hãy liên hệ Nhất Tín để được hỗ trợ giải pháp tối ưu, đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và quy chuẩn môi trường.
