Hoạt động quan trắc môi trường giữ vai trò trọng tâm trong công tác quản lý, giám sát và bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Để đảm bảo dữ liệu thu thập được chính xác và thống nhất, Bộ Tài nguyên và Môi trường (BTNMT) đã ban hành nhiều thông tư quy định về quan trắc môi trường nhằm hướng dẫn doanh nghiệp và cơ quan quản lý thực hiện đúng quy trình kỹ thuật. Tìm hiểu thêm cùng Nhất Tín.
1. Các thông tư quy định về quan trắc môi trường
Hoạt động quan trắc môi trường tại Việt Nam được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật do BTNMT ban hành. Dưới đây là tổng hợp các thông tư quy định về quan trắc môi trường đang có hiệu lực và hướng dẫn áp dụng chi tiết.
- Thông tư 10/2021/TT-BTNMT – Quy định toàn bộ hoạt động quan trắc môi trường tự động, liên tục cho các cơ sở, nhà máy quy mô lớn; bao gồm hệ thống quan trắc nước thải, khí thải, tiêu chuẩn thiết bị, quy trình vận hành, bảo trì và báo cáo dữ liệu.
- Thông tư 02/2022/TT-BTNMT – Hướng dẫn nghĩa vụ quan trắc, báo cáo định kỳ, tần suất và phối hợp với cơ quan quản lý cho các cơ sở, doanh nghiệp, bệnh viện và dự án theo Luật Bảo vệ môi trường 2020; không đi sâu kỹ thuật đo lường.
- Thông tư 24/2017/TT-BTNMT – Hướng dẫn kỹ thuật lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển, phân tích mẫu môi trường và năng lực phòng thí nghiệm chuẩn ISO/IEC 17025; áp dụng cho quan trắc thủ công.
- Thông tư 15/2023/TT‑BTNMT – Quy định về cung cấp, chia sẻ thông tin và dữ liệu quan trắc tài nguyên và môi trường, tập trung vào báo cáo, tần suất và đối tượng thực hiện; hiệu lực từ 15/12/2023.
- Thông tư 43/2015/TT-BTNMT – Quy định mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia, phối hợp giữa trung tâm quan trắc vùng, địa phương và trung ương, chuẩn hóa báo cáo, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu; áp dụng cho các trung tâm quan trắc, không áp dụng trực tiếp cho cơ sở sản xuất hay bệnh viện.

2. Các điểm mới cần lưu ý trong thông tư quy định về quan trắc môi trường số 10/2021/TT-BTNMT
Ngày 30/6/2021, BTNMT ban hành Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT về kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý dữ liệu quan trắc, có hiệu lực từ 16/8/2021. Thông tư quy định về quan trắc môi trường này thay thế một số nội dung trong Thông tư 43/2015/TT-BTNMT và Thông tư 24/2017/TT-BTNMT, cập nhật nhiều điểm mới quan trọng về yêu cầu kỹ thuật, quản lý dữ liệu và vận hành hệ thống quan trắc tự động.
2.1 Về hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục
Hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục được cập nhật nhằm đơn giản hóa các yêu cầu kỹ thuật, thiết bị và vận hành, đồng thời tăng tính linh hoạt, hiệu quả và đảm bảo dữ liệu đáng tin cậy.
- Bỏ bớt 8 thông số kỹ thuật bắt buộc – Chỉ giữ các thông số chính: pH, COD, TSS, nhiệt độ, lưu lượng; loại bỏ BOD, Hg, Fe, tổng Crôm, Cd, Clorua, tổng phenol, tổng xianua.
- Quy định mới về thiết bị và camera giám sát – Thiết bị đo lưu lượng/nhiệt độ không cần báo hiệu chuẩn; camera chỉ cần quay ngang – dọc, có chế độ xem đêm, bỏ các yêu cầu chi tiết về IP, độ phân giải và tầm nhìn.
- Bỏ giới hạn chiều dài đường ống quan trắc – Đường ống lấy mẫu có thể dài hơn 20m, miễn tín hiệu ổn định và chất lượng mẫu không thay đổi.
- Quy định mới về vận hành và nhân lực – Bỏ yêu cầu tham gia chương trình đo mẫu chuẩn hằng năm; khi hệ thống ngừng >48 giờ, thực hiện quan trắc thủ công ít nhất 1 lần/ngày.
- Bổ sung quy định về quản lý chất lượng thiết bị – Thiết bị phải được kiểm định, hiệu chuẩn định kỳ; cán bộ vận hành phải được đào tạo về kỹ thuật, an toàn và xử lý sự cố.

2.2 Về hệ thống quan trắc khí thải tự động
Hệ thống quan trắc khí thải tự động được cập nhật nhằm chuẩn hóa các thông số bắt buộc và tùy chọn, nâng cấp hệ thống truyền nhận dữ liệu, tăng cường bảo mật và xác định rõ thời hạn áp dụng cho các trạm hiện có.
- Bổ sung nhóm thông số quan trắc bắt buộc và tùy chọn – Bắt buộc: PM2.5, O3, và một trong ba NO2, SO2 hoặc CO; tùy chọn: TSP, PM10, PM1, benzen, toluen, ethyl benzen, xylen, metan tùy loại hình sản xuất.
- Thay đổi yêu cầu về hệ thống truyền nhận dữ liệu – Dữ liệu phải truyền về cơ quan quản lý qua FTP, FTPs hoặc sFTP; tốc độ tối thiểu 30 Mb/s; Data Logger hiển thị thông số đo, kết quả, trạng thái thiết bị và lưu trữ dữ liệu ít nhất 60 ngày.
- Quy định mới về bảo mật dữ liệu – Các cổng kết nối không sử dụng phải niêm phong; tài khoản quản trị cấp cao được cấp cho Sở Nông Nghiệp và Môi Trường; đảm bảo toàn vẹn dữ liệu, không tự ý chỉnh sửa hoặc xóa.
- Quy định về thời hạn áp dụng – Trạm quan trắc khí thải đầu tư trước 16/8/2021 nhưng chưa đạt yêu cầu kỹ thuật được vận hành tối đa 24 tháng; sau đó phải nâng cấp hoặc thay thế theo tiêu chuẩn Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.

3. Nhất Tín – Đơn vị cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường chuẩn thông tư số 10/2021/TT-BTNMT
Nhất Tín là công ty quan trắc môi trường uy tín tại Việt Nam, chuyên cung cấp giải pháp giám sát khí thải, nước thải, nước ngầm và nước mặt theo đúng quy định pháp luật. Với hệ thống thiết bị hiện đại, phần mềm quản lý dữ liệu tự động và đội ngũ kỹ sư chuyên môn cao, Nhất Tín giúp doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ thông tư quy định về quan trắc môi trường, đồng thời kiểm soát hiệu quả các tác động đến môi trường trong quá trình sản xuất – kinh doanh
Nhất Tín triển khai hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục, đáp ứng chuẩn kỹ thuật của Thông tư 10/2021/TT-BTNMT, bao gồm:
- Quan trắc khí thải tự động: Giám sát nồng độ bụi, SO₂, NOx, O₂,… với thiết bị chính hãng từ châu Âu.
- Quan trắc nước thải tự động: Theo dõi liên tục lưu lượng, pH, COD, TSS,… và truyền dữ liệu trực tiếp về Sở TN&MT.
- Quan trắc nước ngầm, nước mặt: Đo lường mực nước, chất lượng nguồn nước, hỗ trợ quản lý tài nguyên bền vững.
- Phần mềm giám sát môi trường online: Tích hợp camera, cảnh báo vượt ngưỡng, truy cập qua web hoặc mobile app.
- Bảo trì, vận hành trạm quan trắc: Kiểm tra – hiệu chuẩn – sửa chữa định kỳ, đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục.

Ưu điểm khi hợp tác với Nhất Tín
- Đáp ứng đầy đủ thông tư quy định về quan trắc môi trường và các QCVN, TCVN hiện hành.
- Thiết bị nhập khẩu chính hãng, độ bền cao, phù hợp điều kiện khí hậu Việt Nam.
- Hơn 300 dự án thực tế trên toàn quốc, phục vụ đa dạng lĩnh vực: xi măng, nhiệt điện, thực phẩm, nước sạch…
- Hỗ trợ kỹ thuật 24/7, bảo trì nhanh, giảm thiểu gián đoạn vận hành.
- Giá thành cạnh tranh, tiết kiệm 20–30% chi phí so với thị trường.
- Chính sách bảo hành dài hạn, đồng hành cùng khách hàng trong suốt vòng đời hệ thống.
Nhất Tín đã triển khai thành công hơn 300 dự án cho các doanh nghiệp, tập đoàn lớn như: Công Ty TNHH Nestlé Việt Nam, TH True Milk, Tập đoàn Hùng Duy, Trang trại bò sữa công nghệ cao của TH True Milk, Tòa nhà Landmark 72 – Hà Nội,… Nhờ kinh nghiệm thực tế, Nhất Tín luôn mang đến giải pháp quan trắc tối ưu – minh bạch – chuẩn pháp lý, giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất và phát triển bền vững.
Với năng lực kỹ thuật, thiết bị đạt chuẩn và kinh nghiệm triển khai thực tế, Nhất Tín là đối tác hàng đầu cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường chuẩn theo thông tư quy định về quan trắc môi trường, giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, giảm thiểu rủi ro và vận hành hiệu quả hướng đến phát triển xanh. Liên hệ ngay để được tư vấn chi tiết.

